Bergen op Zoom, H. Gertrudis

Opus 1111De fa. Richard Ibach bouwde in de jaren 1863/1864 een groot drieklaviers-orgel met 41 registers voor de kerk van de H. Maagd Maria in Bergen op Zoom. De monumentale orgelkast werd, naar ontwerp van E.A.J. Cels, vervaardigde door het atelier Peeters-Divoort uit Turnhout.

In 1914/1915 werd het instrument grondig verbouwd en verkleind waarbij niet alleen de dispositie wijzigingen onderging, maar ook de technische aanleg bijna compleet vervangen werd. In de periode 1965-1972 werd de dispositie opnieuw gewijzigd, ditmaal in neo-barokke zin. In 1988 werd het instrument overgeplaatst naar de zojuist gerestaureerde Gertrudiskerk.

De matige conditie van het instrument en het onbevredigende concept waren aanleiding voor een voorstel tot restauratie/reconstructie van het Ibach-orgel. Deze vond plaats in de periode 2009-2011 onder advies van Jan Jongepier, Rogér van Dijk en, namens de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, Rudi van Straten.

De werkzaamheden omvatten de restauratie van de orgelkast, het lagerwerk, en het historische pijpwerk. De windvoorziening werd gecompleteerd en voor alle werken werden nieuwe windlades vervaardigd. Zowel klaviatuur als toets- en registermechanieken werden gereconstrueerd. De nieuwe onderdelen werden vervaardigd naar voorbeeld van andere Ibach-orgels. Aan de oorspronkelijke dispositie werd op Manual I een Fagott 16’ toegevoegd.

De officiële ingebruikname van het orgel na de restauratie vond op 3 september 2011 door Janno den Engelsman plaats.

Ter gelegenheid van de restauratie van het Ibach-orgel is een boek verschenen. ‘Een magtig Toonwerk’ met bijdragen van Han Bos, Peter van Dijk, Rogér van Dijk, Rud Smit, Hans Smout en Johan Zoutendijk telt 200 pagina’s. Bovendien is een CD ingesloten met opnames diverse orgels van de Gertrudiskerk. Organisten zijn: Peter van Dijk, Janno den Engelsman en Daan Manneke. Deze publicatie is verkrijgbaar door overmaking van € 23,00 op rekening 9620171 t.n.v.:

Vrienden van het Ibach-orgel
Bredasestraat 7
4611 CE Bergen op Zoom

Informatie over activiteiten rond het Ibach-orgel is te vinden op: www.hmrkoor.eu